Depresyon

Depresyon tüm dünyada sık görülen (yaşam boyu her 5 kadından birisi ve her 10 erkekten birisi depresyon yaşamaktadır) bir ruhsal rahatsızlıktır. Depresyon hastaları morla bozukluğu, isteksizlik ya..

Depresyon

Depresyon

Depresyon tüm dünyada sık görülen (yaşam boyu her 5 kadından birisi ve her 10 erkekten birisi depresyon yaşamaktadır) bir ruhsal rahatsızlıktır. Depresyon hastaları morla bozukluğu, isteksizlik yaşarlar ve daha önceden keyif aldıkları aktivitelerden önceki kadar keyif almadıklarını belirtirler. Kişiye depresyon tanısının konulabilmesi için şikayetlerinin en az 2 haftadır devam ediyor olması gerekmektedir.

Depresyonda aşağıdaki belirtiler farklı derecelerde mevcut olabilir. Tüm belirtilerin olması şart değildir, aşağıdaki 9 belirtiden 5 tanesi en az 2 haftadır mevcut ise klinik olarak depresyondan şüphe edilebilir.

  1. Hemen her gün olan, günün büyük kısmında üzüntülü-çöökkün ruh hali

  2. Hemen her gün olan, günün büyük kısmında daha önce keyif aldığı aktivitelerden keyif almamak veya bu aktivitelere karşı ilgi-istek kaybı

  3. Diyet yapılmadığı halde belirgin kilo kaybı veya kilo alımı, iştah değişiklikleri

  4. Düşünmede ve fiziksel hareketlerde azalma

  5. Yorgunluk-enerji kaybı

  6. Değersizlik ve suçluluk düşünceleri

  7. Dikkat ve konsantrasyon problemler, kararsızlık

  8. Karamsarlık ve umutsuzluk

  9. Ölümle ilgili tekrarlayan düşünceler

Depresyon normal bir moral bozukluğundan farklıdır. Sizde veya sevdiğiniz bir yakınınızdaki moral bozukluğu süre olarak uzuyorsa (2 haftanın üzerinde), uyku-iştah değişikliklerine sebep oluyor ve günlük işlerini yapmasını zorlaştırıyorsa depresyondan söz etmek daha olasıdır. Depresyonun hafifi ve ya şiddetlisi olabiliyor. Sevdiğiniz bir yakınınız karamsar ifadeler kullanıyor, ileriye yönelik olumsuz içerikli veya ölümle ilgili konuşmalar yapıyorsa ( “Keşke yatsam ve hiç uyanmasam”, “Hayat boş”, “Ölsem daha iyi”) profesyonel bir destek alması yerinde olacaktır. Şiddetli depresyon belirtileri gösteren hastaların bir kısmında da depresyon belirtilerine şüphecilik, alınganlık eşlik edebilir. Bu durumlarda hızlı davranarak hastanın psikiyatrik bir yardım almasını sağlamak yerinde olacaktır.

Depresyon nedeni olarak biyolojik, psikilojik ve sosyolojik olmak üzere pek çok neden sayılabilir. Kişide aynı anda farklı risk etmenleri aynı anda bulunabilir. Bu risk faktörlerinin hiçbiri olmadan da kişide depresyon gelişebilir.

Beyindeki hormonal değişiklikler

Geçirilmiş depresyon

Ailede depresyon öyküsü

Kadın cinsiyet

Erken yaşta anne-baba kaybı kaybı

Ayrı yaşama, boşanmış olma

Bekarlık, işsizlik

Eşlik eden diğer psikiyatrik rahatsızlıklar (kaygı bozukluğu, obsesif-kompülsif bozukluk)

Eşlik eden tıbbi rahatsızlıklar ( Diyabet, hipertansiyon vs)

Kansızlık, tiroid bezinin az veya fazla çalışması, Vitamin eksiklikleri

Stresli yaşam olayları (ekonomik veya manevi sorunla, psikolojik çatışmalar)

Çocukluk döneminde geçirilmiş travmalar (fiziksel-cinsel-ruhsal)


İyi bilinen bir durum benzer stresli durumlara kişilerin farklı cevaplar vermesidir. Depresyon için de bu böyledir, yani genetik veya mizaç olarak yatkınlığı olan kişilerin stresli yaşam olayları karşısında depresyon dönemi yaşayabileceği bilinmektedir.

Yaşlılarda Depresyon

Yaşlılarda, özellikle de eşlik eden başka tıbbi durumların varlığında depresyon görülebilmektedir. Yaşlılarda görülen depresyon yanlışlıkla başka tıbbi durumlara, ilaçlara veya yaşam değişikliklerine bağlıymış gibi görünebilir. Yaşlılar genellikle ruhsal durumlarıyla ilgili konuşmaya çok istekli olmazlar ve şikayetlerini fiziksel (bedensel) yakınmalarla belli etme eğilimindedirler.

O yüzden, büyüklerinizde, ileri yaşlarda aşağıdaki şikayetler varsa depresyon olabileceğini akılda tutmak gerekecektir.

Üzüntülü ruh hali

Sebepsiz ağlamalar

Kilo-iştah değişiklikleri

Uyku problemleri

Değersizlik düşünceleri

Bedensel yakınmalar (vücutta açıklanamayan ağrılar; mide-bağırsak problemleri)

Dikkat ve hafıza problemleri

Sosyal aktivitelerden geri durma (daha az dışarı çıkma, konuşmalara daha az akatılma)


Yaşlıda Maskeli depresyon

Günümüzde atipik depresyon olarak adlandırılsa da, özellikle ileri yaşlarda görülebilen depresyon olgularının bir kısmının klasik depresyon belirtileriyle gelmediğini, hastanın duygusal yakınmalarının az olduğu ve moral bozukluğunu çoğu zaman tariflemedikleri görülmüştür. Bunun yerine hastalar sıklıkla bedensel yakınmalar (ağrılar), mide-bağırsak problemleri ile gelirler ve yakınmalarına bir çözüm bulmak amacıyla bir çok hekim başvuruları olabilmektedir.

Depresyon yineleyici bir hastalık olduğunu bilmek önemli. Hafif depresyonlar kendi başına da düzelebilir ancak orta ve ağır olgularda muhakkak bir destek almak gereklidir. Depresyon uygun biçimde tedavi edildiğinde depresyonun hem süresi kısalıyor hem de yineleme olasılığı azaltılmış oluyor. Depresyon tedavisinde kullanılan antidepresanların hiçbiri bağımlılık yapmıyorlar, dolayısıyla güvenle kullanabilirsiniz. Önemli olan konu, depresyonun yinelemesini engellemek adına antidepresanları uygun dozda ve yeterli sürede kullanmak.

Depresyonda ilaçsız tedavi mümkün mü ?

Hem evet hem hayır. Şöyle ki, hafif depresyon olguları ilaç tedavisine gerek kalmadan, yaşam tarzı değişiklikleri, egzersizler, sosyal ve psikolojik destekle gayet iyi toparlayabilir. Ancak orta ve şiddetli olgularda ilaç tedavisi veya ilaç tedavisi dışındaki bazı somatik tedavilerin uygulanması gerekmektedir. Somatik tedavi yöntemlerinin en bilineni EKT (Elektroşok Tedavisi) olup ilaçtan fayda görmeyen/sınırlı yanıt alınan olgularda, ilaç verilmesinin uygun olmadığı (ör: gebe hasta) veya hızlı yanıt alınması istenen olgularda güvenle uygulanabilmektedir. EKT dışında Transkraniyel Manyetik Stimülasyon (TMS) ve bazı invaziv tedavi yöntemleri olsa da henüz ülkemizde yaygın değildir.

Depresyonda ne zaman hastaneye yatış gereklidir ?

Ciddi ölüm-intihar düşüncesi olan olgular (geçmişinde bu tarz girişimleri olanlar)

Kendine ve/veya çevresine zarar verme riski olanlar

Yeme-içme reddi olan ve buna bağlı kan tablosunda bozulmalar görülen olgular

İlaç tedavisinden veya diğer tedavilerden yeterli yanıt alınmayan olgular

Ağır depresyon tabloları (şüphecilik-alınganlığın eşlik ettiği)

Gebe/yaşlılığı nedeniyle ayaktan tedaviyi sürdürmenin güç olduğu olgular

Depresyon Hakkında Soru Sor

Sorunuz en kısa sürede
uzmanlarımız tarafından yanıtlanacaktır.