Bipolar Bozukluk

Bipolar bozukluk nedir? Diğer bir ismi de manik depresif rahatsızlık olan veya iki uçlu rahatsızlık olarak da bilinen bipolar bozukluk hastanın hayatında depresif dönemler ve depresyonun tam ters..

Bipolar Bozukluk

Bipolar Bozukluk

Bipolar bozukluk nedir?

Diğer bir ismi de manik depresif rahatsızlık olan veya iki uçlu rahatsızlık olarak da bilinen bipolar bozukluk hastanın hayatında depresif dönemler ve depresyonun tam tersi olan hipomanik veya manik dönemler ve normal dönemlerle seyreden bir ruhsal rahatsızlıktır.

Depresyon döneminde kişiler mutsuz, isteksiz, yorgun, karamsar iken; mani-hipomani döneminde kişiler coşkulu/sinirli, enerjik, az uykuya rağmen hareketlidirler. Bu hareketlilik döneminde kişilerin alışveriş istekleri ve cinsel isteklerinde de artışlar görülebilmektedir. Depresyondaki kişi genellikle içe kapanık olup konuşmazken, hareketlilik dönemindeki kişi fazla konuşur veya konuşması durdurulamaz şekilde de olabilir; özgüvenleri de artmıştır. Hareketlilik döneminin şiddetli halinde kişilerde gerçekte olmayan düşünceler (büyüklük düşünceleri, takip edildiğine dair düşünceler) gelişebilir.

Ancak bazı tıbbi durumlarda (guatr, kortikosteroid ilaç kullanımı) ve madde kullanımında da bu tr belirtiler görülebildiği için tanı amaçlı bir psikiyatrist desteği gerekmektedir.

Mani-hipomani olarak tariflenen, genelde depresyonun tersi gibi görülen bulguların varlığının hasta ve yakınlarından alınan öyküden alınması bipolar bozukluk tanısının konulmasında ön plandadır. Bu dönemleri değerlendirirken kişinin mizaç özellikleri, içinde bulunduğu yaşamsal olaylar, geçmiş sosyal yaşamı ve bireysel farklılıklar gibi bir çok faktörün göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu yüzden, tanı için bir ruh sağlığı profesyonelinden yardım alınması doğru olacaktır. Bipolar bozukluk tanısını koydurucu herhangi bir kan testi veya görüntüleme yöntemi yoktur.

Bipolar bozukluk toplumda yaklaşık %2-3 sıklıkta görülür. Depresyon hastalarının yaklaşık % 16’sının aslında bipolar bozukluk tanısı olduğu görülmüştür. Bipolar bozukluk tanısının konulması tanıda yaşanan güçlükler nedeniyle ortalama 10 yıl gecikmektedir. Bipolar bozukluk kadın ve erkeklerde eşit sıklıkta görülmektedir.

Aşağıdaki sosyodemografik özellikleri gösteren kişilerde bipolar bozukluk sıklığının daha fazla olduğu gösterilmiştir.

  • Erken yaşta başlayan depresyon
  • Depresyonda atipik özellikler (uyku ve iştah artışı)
  • Ailede bipolar öyküsü
  • Antidepresan tedaviye yanıtsızlık veya önce hızlı yanıt görülüp sonra etkinin kaybolması
  • Depresyon atağı sırasında psikotik belirtiler
  • Depresyon atağı sırasında ağır yorgunluk (kurşun paralizisi)
  • Doğum sonrası başlayan depresyonlar

Rahatsızlığın başlangıcına, geçirilmiş atak sayısına, kişinin aile öyküsüne, gebelik durumuna, eşlik eden diğer tıbbi ve psikiyatrik rahatsızlıklara bağlı olarak farklı tedavi seçenekleri vardır. Kişinin özel durumlarına (gebelik) bağlı olarak zaman zaman ilaç kullanmamak da bir seçenek olabilmektedir.

Ancak genel olarak tedavide duygudurum düzenleyici dediğimiz ajanlar kullanılmaktadır. En bilinenleri Lityum, Valproik Asit, Karbamazepin ve Lamotrijin’dir.

Yaşlılarda Bipolar Bozukluk

Bipolar bozukluk genellikle erken yaşlarda başlasa da, ileri yaş başlangıçlı bipolar bozukluk da görülebilmektedir. Ancak ileri yaşta başlayan bipolar bozukluk durumunda mutlaka altta yatan başka tıbbi durumlar veya ilaç kullanımının etkisinin olup olmadığı araştırılmalıdır.

Yakınımda Bipolar Bozukluk Var, Ne Yapabilirim ?

Öncelikle sizin ve hastamızın rahatsızlık hakkında bilgilendirilmesi, nasıl bir hastalık olduğunun, tekrarlama durumlarının (ataklar) nasıl oluştuğunun ve dikkat edilecek hususların, atak habercilerinin (depresyon için iştah-uyku bozukluğu, içe kapanma; mani-hipomani için uykusuzluk, enerji artışı, konuşma hızlanması gibi) öğrenilmesi önemlidir. Bu durumda hem atak sıklığı azalacak hem de tekrarlayan ataklarda tedavi daha kolay ve hızlı biçimde başlanabilecektir.

Nasıl ki hipertansiyon veya şeker hastalığı olan bir yakınımızı suçlamıyorsak burada da bipolar bozukluğu olan yakınımızı suçlayıcı söz ve hareketlerde bulunmamamız önemlidir. Destekleyici yaklaşmak ve yanında olduğumuzu bilmesi, hissetmesi önemlidir.

Tabii ki, bunları sözle söylemek kolay, uygulaması sabır ve emek gerektiren durumlardır. Ancak genel gözlemimiz yakınlarından destek gören hastalarımız daha az rahatsızlanmakta, hayatları daha kolaylaşmaktadır.

Bipolar Bozukluk Hakkında Soru Sor

Sorunuz en kısa sürede
uzmanlarımız tarafından yanıtlanacaktır.